Першая нядзеля кастрычніка. Дзень настаўніка. Для многіх ён мае асаблівае значэнне, падштурхоўвае акунуцца ва ўспаміны з дзяцінства і прыгадаць свайго педагога. Свайго – гэта значыць такога, які пакінуў у душы след дабрыні і святла, з якім заўсёды прыемна сустракацца, якому з радасцю расказваеш пра свае ўзлёты і падзенні, якога ставіш у прыклад іншым.

Пра сваіх любімых настаўнікаў нам расказалі выпускнікі навучальных устаноў раёна розных год.
Напрыклад, школьнае жыццё Таццяны Яўсеевай з Мышкавіч падарыла ёй педагога, які ў выніку стаў сапраўдным сябрам, – Лілію Царанок. Таццяна расказала: “Лілія Генадзьеўна вучыла дзяцей беларускай граматыцы і адкрывала свет айчыннай літаратуры, калі я была вучаніцай Мышкавіцкай СШ. Яна на ўсё жыццё застаецца для мяне прыкладам для пераймання як педагог, чалавек, жанчына, маці. Менавіта Л.Г.Царанок прывіла мне любоў да роднай мовы і літаратуры. Гледзячы на яе, я марыла таксама стаць настаўнікам. Аднак Лілія Генадзьеўна разгледзела ў ва мне задаткі журналіста і параіла паспрабаваць сябе ў гэтым накірунку. Дзякуючы яе парадам, зараз я займаюся любімай справай, творчасцю. Часта сустракаюся з ёй па рабоце, і гэтыя сустрэчы для мяне заўсёды радасныя і доўгачаканыя. Дзякую ёй за веру ў мае здольнасці і падтрымку!”.
На працягу апошніх 13-ці год Л.Г.Царанок працуе ў СШ №1, займае пасаду намесніка дырэктара па навучальнай рабоце, выкладае рускую мову і літаратуру. Дарэчы, у сценах СШ№1 прайшлі школьныя часіны і самой Ліліі Царанок, выпускнікамі гэтай жа навучальнай установы былі і яе дзеці.

Педагагічную адукацыю Л.Г.Ца­ранок атрымала ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А.А.Куляшова. Першыя свае ўрокі праводзіла для вучняў пачатковых класаў Хвайніцкай школы. Лілія Генадзьеўна прыгадвае, што ў пачатку настаўніцкага шляху самым складаным і хвалюючым для ее было наладжваць зносіны з бацькамі вучняў. Да слова, і зараз, калі за плячыма значны працоўны вопыт, гэта па-ранейшаму няпроста. А вось з дзецьмі ёй заўсёды было цікава і лёгка. “Я люблю сваю прафесію за тое, што маю магчымасць кожны дзень акунацца ў дзіцячы свет. Агеньчыкі ў вачах хлопчыкаў і дзяўчынак, іх імкненне спасцігаць новае, жаданне рабіць адкрыцці напаўняюць мяне энергіяй, аптымізмам і падштурхоўваюць рухацца наперад”, – прызналася настаўніца.
Л.Г.Царанок лічыць, каб вучні, якія пакінуць сцены роднай школы і выйдуць у дарослае плаванне, не згубіліся ў хвалях жыццёвага мора, трэба не толькі вучыць асновам прадмету, а размаўляць з рабятамі па-даросламу, на роўных, каб яны ўмелі самастойна прымаць рашэнні і адказваць за свае ўчынкі.
Напярэдадні Дня настаўніка ў Ліліі Царанок таксама ёсць пра каго ўспомніць. Дагэтуль яна сябруе са сваёй першай выкладчыцай А.А.Бераснёвай, удзячная былым калегам па рабоце ў Мышкавіцкай СШ В.У.Гаршковай і А.У.Таранавай.
Л.Г.Царанок натхняе на дасягненні не толькі сваіх вучняў, але і калег. Навучэнцы СШ №1 – пастаянныя ўдзельнікі і пераможцы разнастайных конкурсаў, алімпіяд, іспытаў, праектаў. Гэта дзякуючы таму, што ў навучальнай установе ў тым ліку і пад яе кіраўніцтвам на высокім узроўні наладжана работа з таленавітымі, адоранымі дзецьмі, створаны спрыяльныя ўмовы для развіцця іх здольнасцей. На базе школы працуе цэнтр па рабоце з таленавітымі вучнямі. На першых этапах педагог-псіхолаг Наталля Краўчанка праводзіць дыягностыку рабят, пачынаючы з малодшага школьнага ўзросту, з мэтай выяўлення і ацэнкі іх здольнасцей. Па яе выніках педагогі працуюць над развіццём дзіцячых талентаў. Распрацавана і дзейнічае стымуляцыя і падтрымка адораных вучняў і іх педагогаў.
А, галоўнае, як адзначыла Л.Г.Царанок, у калектыве СШ №1 – таленавітыя педагогі – іх 58, якія жадаюць і могуць працаваць з дзецьмі, укладаючы ў сваю дзейнасць максімум ведаў, сіл і частку душы.
З кагорты такіх – выкладчык гісторыі Ігар Лукашоў. На заклік расказаць пра любімага педагога адгукнулася шмат яго вучняў розных год. З-пад настаўніцкага “крыла” Ігара Іванавіча выпырхнула некалькі пакаленняў кіраўчан. На працягу 24-х год ён узначальвае інтэлектуальны рух на Кіраўшчыне – кіруе клубам інтэлектуальных гульняў “Эрудыт”, які дзейнічае на базе Цэнтра дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі. Ігар Іванавіч не проста дае рабятам веды, ён вучыць іх думаць, разважаць, працаваць у камандзе, праз дыялог шукаць эфектыўныя спосабы вырашэння розных задач.
Выпускнік СШ №1 2007 года Віктар Шкрадзюк, былы ўдзельнік клуба “Эрудыт”, расказаў: “І.І.Лукашоў выкладаў у мяне эканоміку ў профільным класе. Першы раз на трэніроўку інтэлектуальнага клуба пад яго кіраўніцтвам я прыйшоў у 7 класе, аднакласніцы запрасілі мяне паспрабаваць свае сілы. Ігар Іванавіч так умее наладзіць гульнявы працэс, што ён не можа ні зацікавіць. Так задыралася і са мной.
Аб уплыве Ігара Лукашова на мяне ў жыццёвым аспекце ды і, упэўнены, на ўсіх, хто займаўся і займаецца ў яго клубе, можна гаварыць доўга. На мой погляд, усе шчырыя фанаты яго інтэлектуальнага руху становяцца ўнікальнымі ў любых справах. Падыход І.І.Лукашова да дзяцей можна зразумець толькі пабыўшы ў якасці яго вучня, гэта складана апісаць словамі. Як педагог і трэнер, ён фарміраваў і развіваў у нас усё самае лепшае, а, галоўнае, – імкненне да перамогі заўсёды і ва ўсім.
Я ўдзячны лёсу за тое, што быў вучнем Ігара Лукашова не толькі на школьнай лаве, але і ў жыцці. Той узровень адукацыі і выхавання, які ён дае сваім вучням, лічу, складана перасягнуць.
Шкада, што дарослае жыццё не дазваляе нам часта сустракацца з любімым настаўнікам. Здараецца, што зараз мне не хапае яго бацькоўскай парады, размовы па душах”.

А вось што расказала Галіна Смірнова (у дзявоцтве – Шчэрбіч), выпускніца СШ №1 2003 года: “Маё знаёмства з І.І.Лукашовым пачалося з таго дня, калі ён прыйшоў да нас у 7 клас на замену настаўніка гісторыі. На гэтым першым уроку Ігар Іванавіч так захапіў цікавай тактыкай выкладання, інтэлектуальным гумарам, што я адразу адгукнулася на прапанову займацца ў клубе “Эрудыт”. Сабралі каманду з ліку нашых аднакласнікаў, якую назвалі “Сфінкс”, і рушылі пакараць інтэлектуальны алімп.
У клубе я займалася 5 год, гуляла ў розных камандах, удзельнічала ў шматлікіх турнірах. Памятаю, калі Ігар Іванавіч гаварыў нам пасля гульні “Усе за мной!” да абвяшчэння вынікаў, то мы ведалі, што ў аўтобусе, па дарозе дадому, ён будзе абмяркоўваць нашы памылкі і няўдачы. А калі мы займалі прызавыя месцы, то настаўнік шчыра радаваўся разам з намі і называў нас інтэлектуальнымі монстрамі.
Хочацца пажадаць Ігару Іванавічу і далей “гарэць” сваёй справай, памятаць, што за ім – цэлае пакаленне “інтэлектуальных монстраў”, якім ёсць за што сказаць гэтаму педагогу дзякуй!”.
Сёлетні выпускнік СШ№1 Віктар Будніцкі, у якога Ігар Лукашоў выкладаў гісторыю, паказаў высокі рэзультат падчас цэнтралізаванага тэставання: “Гісторыю Беларусі” здаў на 99 балаў, “Сусветную гісторыю” – на 100 балаў. Зараз Віктар вучыцца на гістарычным факультэце БДУ. Юнак расказаў: “Вядома, значная частка майго поспеху – заслуга І.І.Лукашова. Ён дапамагаў мне, падтрымліваў у пачынаннях на гістарычнай ніве. Значны набор маіх ведаў атрыманы дзякуючы Ігару Іванавічу, а таксама кнігам, якія ён раіў чытаць.
І.І.Лукашоў – першакласны спецыяліст у сваёй справе, на яго ўроках заўсёды цікава.
Хочацца ад усяго сэрца падзякаваць яму не толькі за трывалыя веды, але і цярплівасць, уменне слухаць, самааддачу. Яго талент – знаходзіць з вучнямі агульную мову і зацікаўліваць іх выкладаемым прадметам – уражвае! ”.

Яшчэ адным таленавітым прадстаўніком педагагічнага калектыву СШ №1 з’яўляецца настаўнік прадмета “Працоўнае навучанне. Абслугоўваючая праца” Алена Пархамовіч. Яна неаднаразова станавілася гераіняй нашых публікацый. У настаўніцкай дзейнасці Алена Уладзіміраўна – 21 год. Падрыхтавала 3-х пераможцаў заключнага этапу рэспубліканскай алімпіяды па вучэбным прадмеце “Працоўнае навучанне. Абслугоўваючая праца”. У 2013 годзе яе вучаніцы Марына Заркевіч і Юлія Багданава былі стыпендыятамі спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных вучняў і студэнтаў. Добрасумленная праца А.У.Пархамовіч адзначана прэміяй фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за асаблівы ўклад у развіццё здольнасцей адораных вучняў.
Марына Заркевіч, якая закончыла школу ў 2014 годзе, таксама захацела падзяліцца ўспамінамі аб сваёй любімай настаўніцы: “Удзельнічаць у алімпіядзе па працоўным навучанні я пачала з 7 класа. Алена Уладзіміраўна заўсёды прыкмячае зацікаўленасць у яе прадмеце і развівае вучня ў патрэбным накірунку. Менавіта яна прапанавала мне паспрабаваць свае сілы. Першы наш алімпіядны вопыт прынёс Дыплом II ступені на раённым узроўні, пасля чаго нам абедзвюм спыніцца было ўжо немагчыма.
У прадмеце мне падабалася ўсё: вязаць, шыць, вышываць, вучыцца чамусьці новаму, удасканальваць свае навыкі. Алена Уладзіміраўна падтрымлівала ва ўсіх пачынаннях і імкненнях, з радасцю дапамагала. Яна была для мяне генератарам ідэй, прыдумвала нашы новыы алімпіядныы праекты, якія ў выніку станавіліся пераможнымі. У працэсе падрыхтовак да ўдзелу ў алімпіядах многае мы рабілі ў яе свабодны ад работы час.
Я лічу, што А.У.Пархамовіч разгледзела і поўнасцю рэалізавала мой патэнцыял, а таксама навучыла мяне акуратнасці, цярплівасці, вытрымцы. Не толькі перадала мне свае веды, але і стала “другой маці”.
Алена Уладзіміраўна – прафесіянал сваёй справы: у меру строгая, умее знайсці падыход да кожнага вучня, стараецца ўсім надаць увагу і дапамагчы парадай.
Хочацца пажадаць маёй любімай настаўніцы, каб яе вучні разам з ёй і далей дасягалі неварагодных вышынь поспеху”.
Роля настаўніка ў жыцці вучня – неацэнная. Як бачна з успамінаў нашых суразмоўцаў, таленавіты педагог здольны не толькі выкладаць агульнаадукацыйны матэрыял на ўроках, але і вучыць дзяцей быць смелымі, упэўненымі ў сваіх сілах, не баяцца выказваць думкі, разважаць, а яшчэ ўмее быць старэйшым сябрам і дарадчыкам. Прызнанне вучня ў любові да свайго педагога – вышэйшая адзнака яго прафесійнай дзейнасці і чалавечых якасцяў.
Яўгенія БЯЛЬКО.
Фота
Максіма МІКЕШЫНА.