Днямі адзначыла 85-гадовы юбілей Марыя Рыгораўна Іўкіна, чалавек, добра вядомы на Кіраўшчыне. Практычна кожны жыхар раёна, які атрымліваў пашпарт у другой палове 60-х – пачатку 90-х гадоў мінулага стагоддзя, меў у галоўным дакуменце грамадзяніна аўтограф гэтай жанчыны – без перабольшвання, легендарнага ветэрана РАУС. Менавіта яна на працягу амаль трох дзесяцігоддзяў узначальвала пашпартны стол райаддзела – так раней называлася цяперашняя група па грамадзянству і міграцыі.
З нагоды юбілею ў адзін з нядаўніх кастрычніцкіх дзён да Марыі Рыгораўны завіталі выконваючы абавязкі па паса­дзе намесніка начальніка РАУС Дзяніс Гарэлік, старшыня ветэранскай арганізацыі райаддзела Валерый Шахуноў, якія ўручылі гаспадыні заслужаныя ўзнагароды: нагрудны знак “За заслугі”, які заняў пачэснае месца сярод шматлікіх іншых узнагарод на параднай форме ветэрана міліцэйскай службы, Падзяку за шматгадовую бездакорную службу за подпісам начальніка РАУС, а таксама кветкі і падарункі. Так, менавіта у гэтай форме, як і належыць сапраўднаму афіцэру, сустракала гасцей Марыя Рыгораўна – і сёння, нягледзячы на такі паважаны ўзрост, – бадзёрая, стройная і падцягнутая, з асаблівым пачуццём годнасці і ў той жа час гумару, а выдатнай памяці жанчыны можна толькі па-добраму пазайздросціць…
Шлях да службы ў органах унутраных спраў у Марыі Іўкінай вызначыўся не адразу. Родам яна з Папоўшчыны Кіраўскага раёна. Бацькі Рыгор Мікалаевіч і Надзея Міхайлаўна з першых дзён, калі ўтварыўся калгас “Рассвет”, які ўзначаліў легендарны Кірыла Арлоўскі, сталі працаваць у гаспадарцы і прарабілі тут усё жыццё. Марыя – малодшая з дзвюх іх дачок – пасля вучобы ў Мышкавіцкай школы паспяхова скончыла Жыліцкі сельгастэхнікум і згодна размеркавання трапіла на працу ў калгас імя Калініна Нясвіжскага раёна, што на Міншчыне. Цяпер гэта адно з самых вядомых і перспектыўных сельгаспрадпрыемстваў нашай краіны – агракамбінат “Сноў”. Тут дзяўчына сустрэла сваё каханне – Мікалая Іўкіна, за якога неўзабаве і замуж выйшла. Маладыя працавалі ў калгасе, у хуткім часе ў сям’і зазвінеў голас дачушкі Галі.
У 1963 годзе Іўкіны перабраліся на Кіраўшчыну. Бацькі Марыі Рыгораўны жылі ўдваіх і маглі дапамагчы даглядаць маленькую ўнучку, бо самім трэба было працаваць, каб хутчэй стаць на ногі, абжыцца. Дарога прывяла ў райсельгастэхніку, дзе Мікалай Міхайлавіч стаў працаваць інжынерам па працаёмістых працэсах, а Марыі Рыгораўне прапанавалі пасаду памочніка выхавальніка ў дзіцячым садку, які належыў арганізацыі (цяпер – яслі-сад №4). З дзецьмі працаваць падабалася, але неўзабаве працоўная дзейнасць зноў дала новы паварот: Марыю Іўкіну запрасілі для субяседвання ў райаддзел міліцыі. З 8 прэтэндэнтаў на пасаду пашпартыста выбралі менавіта яе як найбольш здольную для гэтай дзейнасці.
Так у сакавіку 1964 года працоўны шлях жанчыны быў прадвызначаны канчаткова. Праз год яна прыняла прысягу і была назначана на пасаду начальніка пашпартнага стала РАУС, на якой адпрацавала да жніўня 1993-га. За амаль 30 год службы Марыя Іванаўна не атрымала ніводнага службовага пакарання – былі адны толькі падзякі. А работа вельмі спецыфічная. Яна адначасова патрабуе і матэматычнага складу розуму, і выдатнай памяці, і філалагічнай граматнасці, і каліграфічных навыкаў, і пільнасці, вялікай увагі. Усім гэтым у поўнай меры валодала гераіня гэтых радкоў, з кожным годам папаўняючы багаж вопыту і ведаў дзякуючы аб’ёмнай практычнай дзейнасці.
У працоўную дзейнасць начальніка пашпартнага стала ўваходзіў цэлы спектр абавязкаў, сярод якіх – афармленне, падрыхтоўка і выдача пашпартоў, вядзенне прапіскі і выпіскі грама­дзян, якія знаходзяцца на тэрыторыі раёна, пошук асоб, якія ўхіляюцца ад бацькоўскіх абавязкаў, улік грама­дзян з іншых краін і рэспублік былога СССР, якія прыбылі на Кіраўшчыну, падрыхтоўка шэрагу статыстычнай інфармацыі, а яшчэ – узаемадзеянне са службай дзяржаўнай бяспекі, што накладвала асаблівую адказнасць. І нельга не ўлічыць той факт, што ўся работа вялася, як кажуць, уручную. “Зараз у многім дапамагаюць камп’ютары, – заўважыла ў размове Марыя Рыгораўна. – Тады ж усю “базу” трэба было трымаць у галаве. А колькі патрабавалася ўвагі і цярпення, каб выпісваць пашпарты – бывала, што да 50 на тыдзень…”
Усе, хто працаваў побач з Марыяй Рыгораўнай, запомнілі яе як чалавека вельмі прынцыповага, праўдзівага, строгага ва ўсім – ад адзення да дысцыпліны. Быць такімі патрабавала і ад іншых. Яе аўтарытэт у райаддзеле быў бясспрэчным. А аб працавітасці яскрава сведчаць такія факты з яе жыццёвай біяграфіі: амаль за 30 год службы яна ніводнага разу не была, як кажуць, “на бальнічным”, а калі ў сям’і нарадзіўся малодшы сын Аляксандр, жанчына выйшла на працу ўжо праз тры месяцы…
На заслужаны адпачынак Марыя Рыгораўна выйшла ў званні маёра міліцыі. Шмат узнагарод ёй было ўручана за час бездакорнай службы. Сярод іх – медалі “За выдатную службу па ахове грамадскага парадку”, “Ветэран працы”, ганаровы знак “За выдатную службу ў МУС” і многія іншыя. Сёння жанчына з вышыні сваіх год азіраецца на пройдзены шлях і ў каторы раз упэўнена, што, хоць і не адразу, але вызначыла яго для сябе правільна. У сям’і была любячай жонкай і гаспадыняй, – для дзяцей і ўнукаў застаецца клапатлівай маці, бабуляй. І ў той жа час заўсёды заставалася вернай прысязе і афіцэрскаму абавязку. А гэта зусім няпроста. Працавала для людзей, была ім патрэбнай, чым заслужыла павагу. А яна – людская павага – многае значыць у жыцці…
Аляксандр ХАХЛОЎ.
Фота аўтара.