6 снежня наш славуты зямляк з аг.Добасна, член Саюза пісьменнікаў Беларусі В.Д.Савіцкі адзначыць 80-гадовы юбілей. Прычым, на працягу шасці дзесяцігоддзяў ён піша вершы, апавяданні, нарысы. Друкаваўся на старонках “Кіраўца”. У 1987 г. выдавецтвам “Мастацкая літаратура” выдадзена яго кніга “Радость земли”, а праз два гады — “Опаленные восходы”.

Першыя паэтычныя спробы прыйшліся на армейскія гады, калі ён служыў курсантам у вучэбна-танкавым батальёне. У 1955 г. (дарэчы, своеасаблівы юбілей, калі адбыўся дэбют аўтара) у часопісе “Советский воин” быў надрукаваны яго першы верш, што паслужыла своеасаблівым штуршком для Віталя Савіцкага — гэта і прызнанне яго паэтычных здольнасцей, і маральнае задавальненне, і стымул для стварэння новых твораў.
Пасля на старонках армейскай перыёдыкі пачалі з’яўляцца яго апавяданні, нарысы. Віталь Дзмітрыевіч працягваў друкавацца і падчас вучобы ва Ульянаўскім танкавым вучылішчы, і калі праходзіў службу ў якасці камандзіра танкавага ўзвода, потым роты ў Мар’інай Горцы.
Па словах пісьменніка, менавіта служба ў арміі пасадзейнічала таму, што ён склаўся, як рускамоўны аўтар. У яго выпрацаваўся асабісты почырк, стыль пісьма, свая манера падачы мастацкага твора, таму пераклад з рускай мовы міжволі можа парушыць яго мастацкія прыёмы і вобразы.
На жаль, наш зямляк зусім мала напісаў твораў на роднай мове. У адным з вершаў Віталь Дзмітрыевіч адзначае: “То на “трасянцы” мы гамонім, то болей на расійскі лад”. І ўсё ж ён верыць, што не за гарамі той час, калі “добрапрыстойна загаворыць па-беларуску беларус!”
Звольніўшыся ў 1966 г. з арміі па стане здароўя, Віталь Савіцкі працаваў на меліярацыйных аб’ектах у Бялыніцкім і Пухавіцкім раёнах, на прадпрыемствах Віцебска, дзе нераспешчаны лёсам з апаленага вайной дзяцінства ён добрасумленна працуе, а таксама працягвае пісаць прозу і вершы. Яго творы друкуюцца на старонках часопісаў “Нёман”, “Маладосць”.
Увесь час Віталя Дзмітрыевіча не пакідаюць думкі аб вяртанні на малую радзіму, і ў 35-гадовым узросце ён прыязджае ў родную вёску, дзе некалі нарадзіўся ў простай сялянскай сям’і, адкуль хадзіў пешшу ў Жылічы на заняткі ў сярэднюю школу, і застаецца назаўсёды — жыць і працаваць на бацькоўскай зямлі.
Менавіта тут, у Добасне, найбольш поўна раскрываецца талент нашага земляка — ён піша вершы аб роднай зямлі, замалёўкі і артыкулы пра сваіх аднавяскоўцаў, сярод якіх — нямала людзей з цікавымі жыццёвымі гісторыямі, працавітых, адданых сваёй малой радзіме. Большасць з іх становяцца прататыпамі герояў яго апавяданняў і аповесцей. Сяльчане, чытаючы творы Савіцкага, праводзілі адпаведныя паралелі паміж імі і жыхарамі вёскі, пры гэтым пазнаючы многіх.
Віталь Дзмітрыевіч прымаў актыўны ўдзел у мерапрыемствах, наладжваемых у мясцовай бібліятэцы, сярэдняй школе, на раённым узроўні. І заўсёды з задавальненнем чытаў свае вершы, даваў карысныя парады пачаткоўцам. Вельмі ўзнёсла распавядаў Віталь Са-віцкі аб выпадковай сустрэчы ў Мінску ў свой час са славутым аўтарам “Міколкі-паравоза” Міхасём Лыньковым, аб іх зацікаўленай размове і цёплым поціску яго рукі.
Наш зямляк — надзіва “аўтабіяграфічны” пісьменнік, калі можна так сказаць, у дачыненні да яго духоўнага свету, пэўных знешніх вехаў жыцця, якія займаюць не апошняе месца ў яго творчасці. Аўтабіяграфічнасць праяўляецца паўсюдна: не толькі пры звароце на самога сябе, свае ўнутраныя перажыванні і перакананні, але і ў шматлікіх творах, артыкулах, у якіх аўтар выказваў сваю цвёрдую грамадзянскую пазіцыю, а таксама пейзажных замалёўках, дзе ўзгадваецца той ці іншы куток роднай зямлі.
Згадзіцеся, гэта дарагога каштуе — бо ўзбагачае чытача ведамі аб родных мясцінах, прывівае павагу і любоў да роднага краю, дапамагае ўсвядоміць, адчуць сувязь напісанага з жыццём. Пры гэтым аўтарскае “я” быццам бы адступае на другі план, але ўсё ж нябачна прысутнічае, калі ўчытацца ўважлівей, са створаных Віталем Савіцкім твораў можна нямала даведацца пра яго багаты ўнутраны свет. Свет Віталя Дзмітрыевіча можа здацца абмежаваным у прасторавых адносінах, у ім, здаецца, зусім няма выпадковых людзей, а кожны з герояў твораў па-свойму вельмі дарагі аўтару: вайсковец, брыгадзір, даярка, просты працаўнік…
Зноў і зноў вяртаючыся да твораў Віталя Савіцкага, разумееш, што яны не паўтараюць адзін другога, што ў іх увасабляецца не толькі навакольны свет, а яшчэ і багатая душа пісьменніка — ад самоты да радасці, ад горычы да пяшчоты, ад дрэннага надвор’я да радасці роднай зямлі, на якой і жыве талент. Віншуем са святам нашага самавітага земляка!
Таццяна БАРАДЗІНА,
Аляксандр ДЗМІТРЫЕЎ.